Một nhóm cựu quân nhân Canada đang chuẩn bị khởi kiện tập thể chính phủ liên bang, cáo buộc nhân viên Bộ Cựu chiến binh đã đề nghị hoặc hướng họ đến việc sử dụng dịch vụ trợ tử y tế, ngay cả khi họ chỉ liên hệ để xin hỗ trợ điều trị bệnh tật hoặc những chấn thương trong thời gian phục vụ quân đội.

Vụ kiện dự kiến do luật sư Catherine Christensen đại diện, sau khi nhiều cựu quân nhân cho biết họ từng được nhắc đến chương trình hỗ trợ y tế để kết thúc sự sống, gọi tắt là MAID, trong những cuộc trao đổi với Bộ Cựu chiến binh Canada.

MAID là chương trình cho phép người đáp ứng các điều kiện pháp lý và y tế nghiêm ngặt được hỗ trợ kết thúc sự sống. Tuy nhiên, đây không phải dịch vụ do Bộ Cựu chiến binh cung cấp, và nhân viên của cơ quan này không được chủ động đề nghị trợ tử với người đến xin hỗ trợ.

Theo luật sư Christensen, một số cựu quân nhân mắc chứng rối loạn căng thẳng sau sang chấn tâm lý hoặc chấn thương não đã được đề cập đến trợ tử thay vì nhận được sự hỗ trợ mà họ mong đợi.

Một trong những trường hợp được nhắc đến là Corben McGown, cựu quân nhân từng phục vụ trong bộ phận hậu cần. Anh cho biết khi mới 22 tuổi, đang gặp vấn đề nghiêm trọng về sức khỏe tâm thần và tìm kiếm sự giúp đỡ, anh đã bị đề nghị cân nhắc trợ tử.

McGown hiện đang theo đuổi một vụ kiện riêng chống lại chính phủ liên bang và Bộ Cựu chiến binh, yêu cầu bồi thường ít nhất 18 triệu đô la. Tuy nhiên, những cáo buộc của anh chưa được chứng minh trước tòa.

Một trường hợp khác là Tony Jenkins, người từng phục vụ quân đội gần 25 năm và bị chấn thương não sau một tai nạn trong thời gian làm nhiệm vụ. Ông cho biết vấn đề trợ tử đã được đề cập với mình nhiều lần khi ông đang phải đối mặt với chứng đau nửa đầu và các biến chứng sức khỏe kéo dài.

Luật sư Christensen cho rằng những cuộc trao đổi như vậy có thể gây tổn thương tâm lý nghiêm trọng đối với các cựu quân nhân vốn đang ở trong hoàn cảnh dễ bị tổn thương và cần được chăm sóc.

Tuy nhiên, Bộ Cựu chiến binh Canada khẳng định đây không phải chính sách của cơ quan này.

Trước đó, trong cuộc điều tra được tiến hành vào năm 2022 và 2023, Bộ Cựu chiến binh đã rà soát hơn 402.000 hồ sơ và xác nhận bốn trường hợp nhân viên đề cập không phù hợp đến trợ tử. Theo kết luận của bộ, cả bốn vụ việc đều liên quan đến một nhân viên duy nhất, người sau đó đã rời khỏi cơ quan.

Bộ cho biết không tìm thấy bằng chứng cho thấy việc đề nghị trợ tử là một hoạt động phổ biến hoặc có tính hệ thống. Cơ quan này cũng đã tăng cường đào tạo và ban hành hướng dẫn nghiêm ngặt, cấm nhân viên chủ động gợi ý trợ tử cho cựu quân nhân.

Tuy nhiên, luật sư Christensen không đồng tình với kết luận trên. Bà cho rằng số trường hợp thực tế có thể cao hơn nhiều và một số cựu quân nhân không dám lên tiếng vì lo ngại quyền lợi trợ cấp của mình bị ảnh hưởng.

Theo bà, mục tiêu chính của vụ kiện tập thể là yêu cầu chấm dứt hoàn toàn việc nhân viên Bộ Cựu chiến binh chủ động đề nghị trợ tử, đồng thời buộc cơ quan này chịu trách nhiệm nếu những cáo buộc được chứng minh.

Về phía chính phủ, Bộ Cựu chiến binh cho biết đến thời điểm được hỏi, vụ kiện tập thể mới chỉ đang trong giai đoạn chuẩn bị và chưa chính thức được nộp lên tòa án. Vì vậy, bộ từ chối bình luận về những cáo buộc mới.

Cần lưu ý rằng các trường hợp được xác nhận trong cuộc điều tra trước đây và những cáo buộc mới của nhóm cựu quân nhân là hai vấn đề khác nhau. Hiện chưa có kết luận tư pháp xác nhận những cáo buộc mới hoặc cho thấy đây là một chính sách có hệ thống của chính phủ.

Vụ việc đang thu hút sự quan tâm đặc biệt trong dịp Ngày Tưởng niệm tại Canada, khi đất nước vừa tri ân những người từng phục vụ trong quân đội.

Đối với các cựu quân nhân, vấn đề được đặt ra không chỉ là trách nhiệm pháp lý, mà còn là sự bảo đảm rằng những người bị thương về thể chất hoặc tinh thần trong quá trình phục vụ đất nước sẽ nhận được sự chăm sóc, hỗ trợ và tôn trọng khi họ cần giúp đỡ nhất.