Lệnh cấm người nước ngoài mua bất động sản nhà ở tại Canada được áp dụng từ ngày 1 tháng 1 năm 2023, trong bối cảnh giá nhà tăng mạnh và khả năng mua nhà của người dân ngày càng khó khăn. Chính sách này chủ yếu hạn chế người không có quốc tịch hoặc thường trú nhân Canada mua một số loại nhà ở, bao gồm nhà riêng và căn hộ chung cư thuộc phạm vi điều chỉnh của luật.

Ban đầu, lệnh cấm dự kiến kéo dài hai năm, sau đó được gia hạn đến đầu năm 2027. Với đề xuất mới, lệnh cấm sẽ tiếp tục áp dụng đến đầu năm 2029 đối với nhà hiện hữu và nhà bán lại.

Điểm thay đổi quan trọng là chính phủ muốn cho phép người mua nước ngoài đầu tư vào những căn nhà vừa xây dựng, thay vì tiếp tục hạn chế toàn bộ phân khúc này.

Bộ trưởng Tài chính François-Philippe Champagne giải thích rằng chính phủ đã tham khảo kinh nghiệm của một số quốc gia, trong đó có Úc, nơi chính sách hạn chế người nước ngoài mua nhà tập trung vào những bất động sản đã có sẵn.

Theo Ottawa, cách tiếp cận này sẽ giúp bảo vệ nguồn cung nhà hiện hữu dành cho người Canada, đồng thời khuyến khích dòng vốn nước ngoài tham gia vào các dự án xây dựng mới, góp phần tăng nguồn cung nhà ở.

Tuy nhiên, việc cho phép mua nhà mới không đồng nghĩa người nước ngoài được tự do mua mọi loại bất động sản tại Canada. Các quy định riêng về thuế và hạn chế của từng tỉnh bang, thành phố vẫn có thể được áp dụng. Ngoài ra, lệnh cấm hiện hành vốn đã có một số trường hợp ngoại lệ dành cho những người có giấy phép lao động hoặc thuộc các diện đủ điều kiện theo luật.

Sự điều chỉnh này diễn ra khi thị trường nhà ở Canada đã thay đổi đáng kể so với thời điểm giá nhà đạt đỉnh vào năm 2021 và 2022. Mặc dù giá nhà tại nhiều khu vực đã hạ nhiệt, Canada vẫn đối mặt với tình trạng thiếu nguồn cung trong dài hạn.

Theo Cơ quan Thế chấp và Nhà ở Canada, thường được gọi là CMHC, quốc gia này cần xây thêm khoảng 187.000 đến 238.000 căn nhà mỗi năm ngoài mức dự kiến hiện tại để đưa khả năng chi trả nhà ở trở lại mức trước đại dịch vào năm 2036.

Bên cạnh việc điều chỉnh lệnh cấm người mua nước ngoài, Ngân sách 2026 còn đề xuất bổ sung 13 tỷ đô la trong 10 năm cho chương trình Build Canada Homes, nhằm thúc đẩy xây dựng nhà ở giá phải chăng.

Chính phủ cũng dự kiến đầu tư 100 triệu đô la trong ba năm để giúp các địa phương đẩy nhanh quy trình cấp phép xây dựng thông qua hệ thống điện tử và ứng dụng trí tuệ nhân tạo.

Theo kế hoạch, tổng nguồn vốn dành cho Build Canada Homes sẽ đạt khoảng 45 tỷ đô la, với mục tiêu hỗ trợ xây dựng 200.000 căn nhà trong vòng 10 năm tới.

Tuy nhiên, cần lưu ý rằng việc gia hạn lệnh cấm đến năm 2029 và miễn trừ cho nhà xây mới hiện mới là đề xuất trong Ngân sách Liên bang 2026, chưa phải thay đổi pháp luật đã có hiệu lực. Chính phủ vẫn cần hoàn tất các bước pháp lý cần thiết, đồng thời làm rõ những loại nhà xây mới nào sẽ đủ điều kiện được miễn trừ.

Như vậy, định hướng mới của Ottawa là tiếp tục hạn chế người nước ngoài mua lại nhà có sẵn, nhưng mở thêm cơ hội cho vốn đầu tư nước ngoài tham gia thị trường nhà mới.

Câu hỏi đặt ra là liệu chính sách này có thực sự giúp Canada xây thêm nhiều nhà và cải thiện khả năng mua nhà của người dân, hay sẽ làm gia tăng cạnh tranh và đẩy giá trong phân khúc nhà xây mới. Hiệu quả thực tế sẽ phụ thuộc vào cách chính phủ triển khai quy định và khả năng tăng nguồn cung nhà ở trong những năm tới.