Chính trường Israel vừa ghi nhận một bước ngoặt quan trọng khi Tổng thống Isaac Herzog ngày 7 tháng 11 chính thức trao quyền ưu tiên thành lập chính phủ mới cho ông Gadi Eisenkot, lãnh đạo đảng Yashar thuộc phe đối lập, thay vì Thủ tướng đương nhiệm Benjamin Netanyahu. Quyết định được đưa ra sau cuộc tổng tuyển cử ngày 27 tháng 10, khi cả liên minh của ông Netanyahu lẫn phe đối lập đều không giành được đa số ghế tại Quốc hội Israel. Ông Eisenkot, cựu Tổng tham mưu trưởng quân đội Israel, là đối thủ chính của ông Netanyahu trong cuộc bầu cử vừa qua. Đảng Yashar của ông giành được 21 ghế, trong khi toàn bộ khối đối lập do ông dẫn đầu có 48 ghế, thấp hơn mức 61 ghế cần thiết để kiểm soát Quốc hội gồm 120 thành viên. Trong khi đó, liên minh của Thủ tướng Netanyahu nắm giữ 53 ghế. Tuy nhiên, sau các cuộc tham vấn kéo dài với Tổng thống Herzog, tổng cộng 67 nghị sĩ đã đề nghị trao cơ hội thành lập chính phủ cho ông Eisenkot. Theo quy định, ông Eisenkot có 28 ngày để thương lượng thành lập liên minh cầm quyền và có thể được gia hạn thêm 14 ngày nếu cần thiết. Thách thức lớn nhất hiện nay là việc tập hợp đủ các đảng phái có quan điểm chính trị rất khác nhau. Trong đó, các đảng đại diện cho cộng đồng người Arab đang nắm giữ 19 ghế và có thể đóng vai trò quyết định đối với khả năng thành lập chính phủ mới. Tuy nhiên, việc hợp tác với các đảng này đang gây tranh cãi. Ông Netanyahu cảnh báo không nên vội vàng thành lập một chính phủ phụ thuộc vào những lực lượng mà ông cáo buộc có liên hệ hoặc ủng hộ các tổ chức khủng bố.

Phía ông Eisenkot bác bỏ lập luận này và khẳng định chỉ hợp tác với những đảng phái chấp nhận các nguyên tắc an ninh của Israel, trong đó có việc công nhận Hamas là một tổ chức khủng bố. Ngay trước khi Tổng thống Herzog công bố quyết định, ông Netanyahu đã kêu gọi thành lập một chính phủ đoàn kết quốc gia, với lý do Israel đang phải đối mặt với nhiều thách thức an ninh, đặc biệt là vấn đề Iran và tình hình Trung Đông. Tuy nhiên, giữa hai bên vẫn tồn tại những bất đồng lớn liên quan đến chính sách quốc phòng, nghĩa vụ quân sự và trách nhiệm chính trị sau các cuộc xung đột trong những năm gần đây. Việc ông Eisenkot được trao quyền thành lập chính phủ được xem là một bước lùi chính trị đáng kể đối với ông Netanyahu, người đã giữ chức thủ tướng Israel lâu hơn bất kỳ lãnh đạo nào khác trong lịch sử đất nước. Dù vậy, điều này không đồng nghĩa ông Netanyahu đã chính thức mất chức. Ông vẫn giữ vai trò thủ tướng đương nhiệm cho đến khi một chính phủ mới được thành lập. Nếu ông Eisenkot không tập hợp được đa số cần thiết, Tổng thống Israel có thể trao cơ hội cho một lãnh đạo khác, bao gồm ông Netanyahu. Trường hợp các nỗ lực đều thất bại, Israel có thể phải tổ chức một cuộc bầu cử mới. Như vậy, sau cuộc tổng tuyển cử cuối tháng 10, Israel vẫn chưa xác định được ai sẽ lãnh đạo chính phủ trong nhiệm kỳ tiếp theo. Những cuộc thương lượng liên minh trong vài tuần tới sẽ quyết định liệu ông Netanyahu có phải rời quyền lực hay tiếp tục duy trì vị trí thủ tướng. Diễn biến này cũng đang được quốc tế theo dõi sát sao bởi bất kỳ sự thay đổi nào trong chính phủ Israel đều có thể ảnh hưởng đến chính sách đối với Gaza, quan hệ với Iran và những nỗ lực ổn định tình hình Trung Đông.