Tổng thống Hoa Kỳ Donald Trump tuyên bố sẽ trở lại mạnh mẽ hơn sau thất bại nặng nề của Đảng Cộng hòa trong cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ ngày 3 tháng 11, khi Đảng Dân chủ giành quyền kiểm soát cả Hạ viện lẫn Thượng viện.
Kết quả này được xem là một bước ngoặt lớn đối với chính trường Mỹ, bởi trong hai năm còn lại của nhiệm kỳ, ông Trump sẽ phải đối mặt với một Quốc hội do phe đối lập kiểm soát, khiến việc thông qua các chính sách và chương trình nghị sự của Nhà Trắng trở nên khó khăn hơn đáng kể. Trong bài đăng trên mạng xã hội Truth Social, ông Trump chỉ trích kết quả bầu cử, cho rằng nước Mỹ đã có một bước thụt lùi lớn. Tuy nhiên, ông vẫn thể hiện thái độ quyết liệt khi tuyên bố: “Đừng lo sợ, chúng tôi sẽ trở lại, lớn mạnh và mạnh mẽ hơn bao giờ hết.”
Không chỉ mất quyền kiểm soát Quốc hội, Đảng Cộng hòa còn phải đối mặt với những bất đồng nội bộ sau thất bại. Trong khi đó, Đảng Dân chủ đang chuẩn bị sử dụng quyền giám sát của Quốc hội để xem xét hàng loạt hoạt động của chính quyền Trump.
Đáng chú ý, ngày 6 tháng 11, Tổng thống Trump bổ nhiệm ông Stephen Miller, một trong những cố vấn thân cận và có quan điểm cứng rắn nhất về nhập cư, làm Chánh văn phòng Nhà Trắng.
Quyết định này được xem là dấu hiệu cho thấy ông Trump không có ý định thay đổi đáng kể đường lối chính trị sau bầu cử, mà có thể tiếp tục theo đuổi những chính sách gây nhiều tranh cãi.
Về phía Đảng Dân chủ, các nhà lập pháp tuyên bố sẽ tăng cường giám sát chính quyền, đặc biệt đối với hoạt động kinh doanh của gia đình ông Trump, các giao dịch tiền kỹ thuật số, hợp đồng chính phủ, chính sách nhập cư và cách Nhà Trắng điều hành cuộc chiến với Iran.
Khi nắm quyền kiểm soát các ủy ban tại Hạ viện và Thượng viện trong nhiệm kỳ Quốc hội mới, Đảng Dân chủ có thể triệu tập quan chức ra điều trần, yêu cầu cung cấp tài liệu và mở các cuộc điều tra công khai.
Những lời cảnh báo về khả năng điều tra và luận tội một số thành viên chính quyền đã khiến căng thẳng giữa hai đảng gia tăng.
Tổng thống Trump cáo buộc phe Dân chủ đang sử dụng các lời đe dọa luận tội để gây sức ép chính trị, đồng thời yêu cầu Bộ Tư pháp xem xét vấn đề này.
Bộ trưởng Tư pháp Todd Blanche tuyên bố sẽ bảo vệ các quan chức chính quyền trước những hành động mà ông cho là vượt quá quyền giám sát hợp pháp của Quốc hội.
Ngược lại, Dân biểu Dân chủ Robert Garcia khẳng định Quốc hội có trách nhiệm theo Hiến pháp trong việc giám sát nhánh hành pháp, điều tra những hành vi có dấu hiệu tham nhũng hoặc vi phạm pháp luật.
Ông Garcia tuyên bố các nhà lập pháp Dân chủ sẽ không để những lời đe dọa từ chính quyền khiến họ từ bỏ trách nhiệm giám sát.
Tuy nhiên, quyền điều tra không đồng nghĩa các quan chức bị điều tra đã phạm tội. Tương tự, việc đe dọa luận tội cũng không có nghĩa một thủ tục luận tội đã chính thức được tiến hành.
Trong nhiệm kỳ tổng thống đầu tiên, ông Trump từng hai lần bị Hạ viện luận tội, nhưng đều được Thượng viện tuyên trắng án.
Theo giới quan sát, việc Đảng Dân chủ giành cả hai viện sẽ tạo ra những rào cản lớn đối với chính sách của ông Trump, đặc biệt là các dự luật cần sự chấp thuận của Quốc hội.
Dù vậy, Tổng thống Mỹ vẫn nắm quyền điều hành nhánh hành pháp và có thể tiếp tục thực hiện những chính sách thuộc thẩm quyền tổng thống, trong giới hạn của pháp luật.
Cuộc đối đầu giữa Nhà Trắng và Quốc hội được dự báo sẽ trở thành tâm điểm chính trị Hoa Kỳ trong hai năm tới, khi ông Trump tìm cách duy trì ảnh hưởng và bảo vệ chương trình nghị sự của mình, còn Đảng Dân chủ sử dụng quyền kiểm soát Quốc hội để tăng cường giám sát chính quyền.
Với việc cả hai bên đều thể hiện lập trường cứng rắn, thất bại bầu cử giữa nhiệm kỳ có thể không khép lại những cuộc tranh cãi chính trị tại Washington, mà mở đầu cho một giai đoạn đối đầu mới giữa Tổng thống Trump và phe Dân chủ.
