Một báo cáo mới đang thu hút sự chú ý tại Ontario khi cho rằng hàng nghìn y tá sống tại tỉnh bang này đang lựa chọn đi qua biên giới để làm việc tại các cơ sở y tế ở bang Michigan của Hoa Kỳ, trong bối cảnh hệ thống bệnh viện Ontario vẫn thường xuyên đối mặt với áp lực nhân sự.

Theo báo cáo do tổ chức nghiên cứu chính sách SecondStreet.org công bố ngày 13 tháng 8 năm 2026, khoảng 2.218 y tá sống tại Ontario được ước tính đang làm việc tại Michigan. Con số này tăng đáng kể so với mức ước tính 1.887 người vào năm 2023.

Tuy nhiên, cần làm rõ rằng đây không phải số liệu thống kê trực tiếp từ chính phủ Ontario hay từ College of Nurses of Ontario.

SecondStreet.org xây dựng con số này bằng cách lấy danh sách 3.078 người có giấy phép hành nghề điều dưỡng đang hoạt động tại Michigan nhưng sử dụng địa chỉ cư trú ở Ontario, sau đó gửi khảo sát cho nhóm này.

Cuộc khảo sát được thực hiện từ ngày 4 đến ngày 11 tháng 6 năm 2025 và nhận được 228 phản hồi, tương đương tỷ lệ trả lời khoảng 7,4%. Trong số những người cho biết hiện vẫn sống tại Canada, 73,7% nói rằng họ đang làm việc tại Hoa Kỳ. Từ tỷ lệ này, SecondStreet.org ngoại suy và đưa ra con số ước tính 2.218 y tá Ontario đang làm việc tại Michigan. Chính vì phương pháp này, con số 2.218 nên được hiểu là một ước tính dựa trên khảo sát, chứ không phải một cuộc kiểm đếm chính thức toàn bộ y tá qua lại biên giới. Điểm đáng chú ý hơn nằm ở lý do những y tá được khảo sát đưa ra khi giải thích tại sao họ chọn làm việc tại Hoa Kỳ thay vì Ontario. Có 44% cho biết lý do quan trọng nhất là khả năng tìm được công việc có lịch làm việc phù hợp với mong muốn của họ. 29% cho biết tiền lương và mức đãi ngộ là yếu tố chính.

Trong khi đó, 19% cho rằng điều kiện làm việc là lý do quan trọng nhất khiến họ lựa chọn Michigan. Nhiều người tham gia khảo sát cho biết họ muốn có công việc toàn thời gian hoặc có quyền chủ động hơn trong việc sắp xếp ca làm, nhưng lại gặp khó khăn khi tìm được những vị trí như vậy tại Ontario. Khi được hỏi điều gì có thể khiến họ quay lại làm việc tại Canada, 45% đề cập đến lịch làm việc tốt hơn, 42% nói đến mức lương hoặc quyền lợi cạnh tranh hơn và 28% muốn điều kiện làm việc được cải thiện. Một kết quả khác trong báo cáo cũng gây chú ý: khoảng 67,5% số người được hỏi cho rằng công nghệ và thiết bị y tế họ từng sử dụng tại Canada kém hơn những gì họ thấy tại Hoa Kỳ. Chỉ khoảng 2% cho rằng thiết bị tại Canada tốt hơn, trong khi phần còn lại đánh giá tương đương hoặc không chắc chắn. Tuy nhiên, đây vẫn là đánh giá chủ quan của nhóm y tá tham gia khảo sát chứ không phải một cuộc đánh giá kỹ thuật độc lập về hệ thống bệnh viện của hai nước.

Bức tranh nhân lực điều dưỡng Ontario trên thực tế phức tạp hơn việc chỉ nhìn vào con số những người sang Mỹ làm việc. College of Nurses of Ontario cho biết tổng số y tá gia hạn đăng ký hành nghề tại Ontario trong năm 2026 đã tăng lên 197.020 người, tăng thêm 6.124 người, tương đương 3,2% so với năm trước. Số y tá đăng ký làm việc trong các bệnh viện Ontario cũng tiếp tục tăng. Riêng số Registered Nurses làm việc trong khu vực bệnh viện tăng từ khoảng 82.946 người năm 2025 lên khoảng 84.545 người trong năm 2026.

Nói cách khác, Ontario vừa chứng kiến tổng nguồn cung y tá tăng lên, nhưng đồng thời vẫn có một bộ phận đáng kể nhân viên y tế sống trong tỉnh lại lựa chọn làm việc ở bên kia biên giới. Đây là hai thực tế có thể tồn tại cùng lúc. Vấn đề đặc biệt rõ tại khu vực Windsor, nơi Michigan chỉ nằm cách một cây cầu hoặc đường hầm biên giới. Đối với một y tá sống ở Windsor, việc đi làm tại Detroit có thể không khác quá nhiều so với một người ở vùng Greater Toronto phải lái xe sang một thành phố lân cận để làm việc. Nhưng khi chênh lệch về mức lương, lịch làm việc hoặc điều kiện nghề nghiệp đủ lớn, việc vượt biên giới mỗi ngày trở thành một lựa chọn thực tế. Đây cũng chính là lý do câu chuyện này gây tranh luận.

Ontario đang đầu tư để tuyển thêm nhân viên y tế, đồng thời còn tìm cách đơn giản hóa thủ tục để các y tá từ những tỉnh bang khác và thậm chí những người đã có giấy phép hành nghề tại Hoa Kỳ có thể nhanh chóng đến làm việc tại Ontario. Thế nhưng cùng lúc đó, một số y tá đang sống ngay tại Ontario lại lựa chọn mang kỹ năng của mình sang Michigan. Điều này cho thấy bài toán nhân lực y tế có thể không chỉ nằm ở câu hỏi: Ontario có đào tạo đủ y tá hay không? Một câu hỏi khác cũng quan trọng không kém là: Ontario có tạo ra đủ những công việc mà y tá muốn ở lại để làm hay không? Tuy vậy, cũng cần nhìn nhận nguồn báo cáo một cách thận trọng.

SecondStreet.org là một tổ chức nghiên cứu và vận động chính sách có quan điểm riêng về cải cách hệ thống y tế, bao gồm việc ủng hộ vai trò lớn hơn của các cơ sở y tế tư nhân và phi chính phủ. Trong chính báo cáo này, tổ chức đề xuất rằng việc mở rộng lựa chọn ngoài hệ thống bệnh viện công có thể giúp Ontario thu hút một phần số y tá đang làm việc tại Michigan trở về. Đây là khuyến nghị chính sách của tổ chức, không phải kết luận của chính phủ Ontario.

Trong khi đó, Ontario Nurses’ Association gần đây lại cảnh báo theo một hướng khác. Tổ chức đại diện cho y tá cho biết hơn 215 vị trí Registered Nurse tại các bệnh viện Ontario đã bị cắt chỉ trong khoảng hai tháng gần đây, và cho rằng vấn đề nằm ở tình trạng thiếu tài trợ cho hệ thống bệnh viện công. Hai bên vì vậy có thể đồng ý rằng Ontario đang gặp vấn đề về giữ chân nhân lực, nhưng lại rất khác nhau về giải pháp. Và đó có lẽ mới là điểm đáng chú ý nhất từ câu chuyện hơn 2.200 y tá này. Ontario có thể tiếp tục đào tạo thêm y tá, tuyển thêm người từ nước ngoài và đơn giản hóa thủ tục cấp giấy phép. Nhưng nếu một người đã được đào tạo, đang sống tại Ontario và chỉ cách bệnh viện Canada vài cây số vẫn thấy một công việc bên kia biên giới hấp dẫn hơn, thì đây không chỉ là câu chuyện thiếu người. Nó trở thành câu chuyện về khả năng giữ người.

Từ mức lương, vị trí toàn thời gian, lịch làm việc, điều kiện trong bệnh viện cho tới thiết bị và cơ hội phát triển nghề nghiệp, những yếu tố này có thể quyết định một y tá sẽ chăm sóc bệnh nhân tại Ontario hay lái xe qua cầu để chăm sóc bệnh nhân ở Michigan. Và trong bối cảnh nhu cầu y tế ngày càng tăng khi dân số Canada già đi, đây là bài toán mà Ontario khó có thể giải quyết chỉ bằng cách tuyển thêm người mới.

Tin Người Việt Canada sẽ tiếp tục cập nhật những thay đổi liên quan đến nhân lực y tế, bệnh viện và hệ thống chăm sóc sức khỏe tại Ontario cũng như trên toàn Canada.