Mỹ dự kiến sẽ nhận lô kali đầu tiên từ Belarus sau khoảng bốn năm, đánh dấu một bước mới trong quá trình Washington từng bước cải thiện quan hệ với chính quyền Minsk.

Theo Financial Times, Công ty Kali Belarus đã chuyển khoảng 30.000 tấn kali dạng hạt, chủ yếu là kali clorua dùng làm phân bón, lên tàu tại cảng Bronka ở St. Petersburg, Nga, vào ngày 15/9. Lô hàng dự kiến cập cảng New Orleans, bang Louisiana, vào ngày 14/10.

Đây là chuyến hàng kali Belarus đầu tiên sang Mỹ kể từ khi Washington áp lệnh trừng phạt đối với ngành kali của nước này vào năm 2021, sau cuộc đàn áp các cuộc biểu tình chống chính phủ dưới thời Tổng thống Alexander Lukashenko.

Cuối năm 2025, Mỹ bắt đầu nới lỏng các biện pháp trừng phạt đối với ngành kali Belarus trong khuôn khổ một thỏa thuận liên quan đến việc Minsk trả tự do cho nhiều tù nhân chính trị. Sau đó, Washington tiếp tục cho phép một số giao dịch liên quan đến các công ty kali lớn của Belarus.

Kali là nguyên liệu quan trọng trong sản xuất phân bón, giúp bổ sung kali cho đất và tăng năng suất cây trồng. Nguồn cung phân bón toàn cầu gần đây trở nên căng thẳng hơn do xung đột tại Trung Đông và những gián đoạn đối với hoạt động vận chuyển hàng hóa.

Canada vẫn là nguồn cung kali chủ lực của Mỹ

Diễn biến này đặc biệt đáng chú ý đối với Canada, vì gần 80% lượng kali nhập khẩu của Mỹ hiện đến từ Canada.

Tổng thống Donald Trump trước đó cho biết Mỹ đang làm việc về một “thỏa thuận lớn” để mua phân bón từ Belarus và tuyên bố nguồn hàng này có thể rẻ hơn so với kali nhập từ Canada.

Một số chuyên gia cho rằng lô hàng mới mang cả ý nghĩa kinh tế lẫn chính trị trong bối cảnh quan hệ thương mại Canada–Mỹ đang căng thẳng. Tuy nhiên, họ cũng hoài nghi Belarus có thể nhanh chóng thay thế Canada trên thị trường Mỹ.

Belarus hiện vẫn bị Liên minh châu Âu hạn chế sử dụng cảng Klaipėda của Lithuania, vốn là tuyến đường xuất khẩu ra biển thuận tiện nhất. Vì vậy, kali Belarus phải đi vòng qua Nga, làm tăng chi phí vận chuyển.

Ngoài ra, quy mô của chuyến hàng 30.000 tấn còn rất nhỏ so với khoảng 5,6 triệu tấn kali mà Mỹ nhập khẩu trong năm trước.

Vì vậy, trong ngắn hạn, kali Belarus khó có thể thay thế vai trò của Canada trong nguồn cung phân bón cho Mỹ. Tuy nhiên, việc Washington mở lại cánh cửa nhập khẩu từ Belarus cho thấy Mỹ đang tìm cách đa dạng hóa nguồn cung, đồng thời sử dụng thương mại như một phần trong nỗ lực cải thiện quan hệ với Minsk.