Canada có nguy cơ trở thành một trong những mục tiêu bị chỉ trích nếu Đảng Cộng hòa thất thế trong cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ Mỹ ngày 3/11, trong bối cảnh quan hệ thương mại giữa Ottawa và Washington đang căng thẳng. Các cuộc thăm dò hiện cho thấy Đảng Dân chủ đang có lợi thế trong cuộc đua giành quyền kiểm soát Hạ viện, trong khi một số cuộc đua Thượng viện vẫn rất cạnh tranh. Tuy nhiên, kết quả cuối cùng vẫn còn nhiều bất định khi ngày bầu cử chưa diễn ra.

Lo ngại Canada có thể bị kéo vào cuộc tranh luận xuất hiện sau những phát biểu gần đây của cố vấn thương mại Nhà Trắng Peter Navarro.

Cuối tháng 9, ông Navarro nói với các nhà vận động hành lang Canada tại Washington rằng họ nên “biến khỏi đất nước chúng tôi”, đồng thời cảnh báo: “Nếu các bạn can thiệp vào cuộc bầu cử của chúng tôi ở Maine hay Michigan, các bạn sẽ phải trả giá còn đắt hơn.”

Trước đó, giới chức Mỹ cũng từng chỉ trích các chiến dịch quảng cáo chống thuế quan của Canada tại Mỹ và cho rằng Ottawa đang tìm cách gây sức ép chính trị tại các bang chịu ảnh hưởng mạnh bởi cuộc chiến thương mại.

Vì vậy, một số chuyên gia tại Washington cho rằng nếu kết quả bầu cử không thuận lợi cho Đảng Cộng hòa, những nhân vật như Navarro có thể tiếp tục cho rằng Canada đã tác động đến môi trường chính trị Mỹ.

Alfredo Carrillo Obregon, chuyên gia chính sách thương mại tại Viện Cato, cho rằng chính quyền có thể tìm kiếm những nguyên nhân bên ngoài để giải thích một kết quả bầu cử không thuận lợi. Tuy nhiên, ông không cho rằng Canada sẽ trở thành lý do chính được Nhà Trắng đưa ra.

Một mối lo khác là việc Canada bị gắn quá chặt với một phe trong chính trị Mỹ.

Christopher Sands, Giám đốc Trung tâm Nghiên cứu Canada tại Đại học Johns Hopkins, cho rằng nếu Canada bị nhìn nhận là đứng về phía Đảng Dân chủ, Ottawa có thể gặp khó khăn hơn khi làm việc với các nghị sĩ Cộng hòa trong tương lai.

Các chuyên gia cũng chỉ ra rằng thuế quan là một vấn đề nhạy cảm trước bầu cử. Richard Stern thuộc Plymouth Institute for Free Enterprise cho rằng các chính trị gia có động lực chuyển trách nhiệm về những chi phí kinh tế của chính sách thuế quan sang các quốc gia khác thay vì để cử tri tập trung vào tác động trong nước.

Tuy nhiên, không phải chuyên gia nào cũng tin rằng việc đổ lỗi cho Canada sẽ thuyết phục được cử tri Mỹ.

Christopher Hernandez-Roy thuộc Trung tâm Nghiên cứu Chiến lược và Quốc tế, gọi tắt là CSIS, cho rằng các quan chức Mỹ có thể chỉ trích hoặc đe dọa Canada, nhưng chưa chắc thông điệp đó sẽ nhận được nhiều sự hưởng ứng từ công chúng Mỹ.

Ngay cả khi Canada không trở thành “vật tế thần” cho kết quả bầu cử, nhiều chuyên gia cho rằng Ottawa cũng không nên kỳ vọng chính quyền Trump sẽ mềm mỏng hơn.

Nếu Đảng Cộng hòa mất quyền kiểm soát Hạ viện, Tổng thống Trump có thể gặp nhiều trở ngại hơn trong việc thúc đẩy chương trình nghị sự trong nước và dành nhiều sự chú ý hơn cho chính sách đối ngoại và thương mại.

Một số chuyên gia cho rằng điều này có thể đồng nghĩa Washington tiếp tục gây sức ép mạnh với Canada trong các cuộc đàm phán thương mại.

Ngược lại, Inu Manak thuộc Viện Kinh tế Quốc tế Peterson cho rằng một Quốc hội có nhiều nghị sĩ Dân chủ hơn cũng có thể tạo áp lực khiến giọng điệu của Nhà Trắng đối với Canada trở nên ôn hòa hơn.

Vì vậy, vấn đề lớn đối với Canada không chỉ là liệu Ottawa có bị đổ lỗi nếu Đảng Cộng hòa thất thế hay không. Điều đáng quan tâm hơn là cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ có thể làm thay đổi cán cân quyền lực tại Washington như thế nào, và điều đó sẽ ảnh hưởng ra sao đến cuộc chiến thương mại cũng như quan hệ Canada–Mỹ trong hai năm cuối nhiệm kỳ của Tổng thống Trump.