Canada đề xuất cho phép giữ tài khoản RRSP suốt đời

Một thay đổi đáng chú ý trong Ngân sách Liên bang Canada năm 2026 có thể ảnh hưởng đến hàng triệu người đang tiết kiệm cho tuổi nghỉ hưu. Chính phủ của Thủ tướng Mark Carney vừa đề xuất một cơ chế mới cho phép người dân giữ tài khoản tiết kiệm hưu trí RRSP trong suốt cuộc đời, thay vì bắt buộc chuyển đổi sang một loại tài khoản khác khi bước sang tuổi 71 như hiện nay.

Theo Global News ngày 6 tháng 11, đề xuất này được gọi là “RRSP-for-life”, có thể hiểu là tài khoản tiết kiệm hưu trí sử dụng suốt đời. Mục tiêu của chính phủ là đơn giản hóa việc quản lý tiền hưu trí, giảm bớt thủ tục hành chính và tạo điều kiện thuận lợi hơn khi chuyển giao tài sản cho vợ, chồng hoặc người bạn đời sau khi chủ tài khoản qua đời. Để hiểu thay đổi này có ý nghĩa như thế nào, trước hết cần phân biệt hai loại tài khoản đang được sử dụng phổ biến tại Canada.

RRSP, viết tắt của Registered Retirement Savings Plan, là tài khoản tiết kiệm hưu trí có đăng ký với chính phủ. Khi người lao động đóng góp vào tài khoản này, họ thường có thể sử dụng khoản đóng góp hợp lệ để giảm thu nhập chịu thuế. Số tiền bên trong tài khoản có thể tiếp tục được đầu tư và tăng trưởng mà chưa phải đóng thuế thu nhập cho đến khi được rút ra, theo những quy định hiện hành. Tuy nhiên, RRSP không được phép tồn tại vô thời hạn theo cơ chế hiện nay. Chậm nhất vào cuối năm mà chủ tài khoản tròn 71 tuổi, họ phải quyết định xử lý số tiền trong RRSP. Một trong những lựa chọn phổ biến nhất là chuyển sang RRIF, viết tắt của Registered Retirement Income Fund, tức quỹ thu nhập hưu trí có đăng ký. Khác với RRSP chủ yếu phục vụ giai đoạn tích lũy tiền tiết kiệm, RRIF được thiết kế để người nghỉ hưu bắt đầu rút tiền phục vụ cuộc sống. Sau khi chuyển đổi, chủ tài khoản phải rút một khoản tối thiểu mỗi năm, bắt đầu từ năm tiếp theo, theo tỷ lệ do chính phủ quy định. Ngoài việc chuyển sang RRIF, người dân cũng có thể mua sản phẩm niên kim để nhận thu nhập định kỳ hoặc rút toàn bộ tiền trong RRSP. Tuy nhiên, rút hết tiền cùng một lúc có thể dẫn đến khoản thuế thu nhập rất lớn, vì số tiền rút thường được tính vào thu nhập chịu thuế của năm đó. Theo đề xuất mới trong Ngân sách 2026, chính phủ muốn hợp nhất những đặc điểm chính của RRSP và RRIF thành một loại tài khoản duy nhất. Điều này có nghĩa là khi bước sang tuổi 71, người dân sẽ không còn bắt buộc phải hoàn tất thủ tục chuyển tài khoản RRSP sang RRIF. Thay vào đó, họ có thể tiếp tục duy trì tài khoản RRSP hiện có trong những năm nghỉ hưu. Tuy nhiên, đây là điểm đặc biệt quan trọng mà người dân cần hiểu rõ: Chính phủ Canada không đề xuất xóa bỏ quy định bắt buộc rút tiền hưu trí sau tuổi 71. Theo tài liệu ngân sách chính thức, người trên 71 tuổi vẫn phải thực hiện các khoản rút tiền tối thiểu hằng năm. Nói cách khác, dù tên tài khoản không thay đổi, nghĩa vụ rút tiền và đóng thuế đối với những khoản tiền được rút ra về cơ bản vẫn được duy trì. Chính phủ cũng không đề xuất kéo dài thời gian được đóng góp thêm tiền vào RRSP. Theo quy định hiện hành, một cá nhân chỉ có thể đóng góp vào RRSP của chính mình đến hết năm họ tròn 71 tuổi. Giới hạn này sẽ không thay đổi theo đề xuất mới. Ông Jamie Golombek, Giám đốc điều hành phụ trách tư vấn thuế và hoạch định di sản tại CIBC Private Wealth, nhận định rằng lợi ích chủ yếu của cơ chế RRSP-for-life nằm ở việc giảm bớt thủ tục hành chính, hơn là tạo ra một ưu đãi thuế hoàn toàn mới. Theo ông, mỗi năm có rất nhiều người Canada đến tuổi 71 phải liên hệ với ngân hàng, hoàn tất giấy tờ và chuyển đổi tài khoản. Việc loại bỏ thủ tục bắt buộc này có thể giúp cả người nghỉ hưu lẫn các tổ chức tài chính tiết kiệm thời gian và đơn giản hóa quá trình quản lý tài sản. Một thay đổi khác cũng rất đáng chú ý liên quan đến quyền thừa kế tài khoản hưu trí. Theo đề xuất, sau khi chủ tài khoản RRSP qua đời, người vợ, chồng hoặc bạn đời sống chung hợp pháp có thể được chỉ định trở thành người tiếp tục đứng tên tài khoản. Điều đó có nghĩa là tài khoản có thể tiếp tục tồn tại dưới quyền quản lý của người còn sống mà không nhất thiết phải đóng lại ngay khi chủ tài khoản ban đầu qua đời. Chính phủ cho biết cơ chế này có thể giúp đơn giản hóa việc chuyển giao tài sản hưu trí và tránh việc toàn bộ giá trị tài khoản bị tính vào thu nhập chịu thuế của người đã qua đời trong những trường hợp đủ điều kiện. Tuy nhiên, người dân cũng cần lưu ý rằng đây không phải chính sách miễn thuế thừa kế không giới hạn cho tất cả các thành viên trong gia đình. Các điều kiện dành cho vợ, chồng, bạn đời và những người thụ hưởng đủ điều kiện vẫn phải được quy định cụ thể.

Một câu hỏi khác được đặt ra là liệu những người đã chuyển RRSP sang RRIF trước khi chính sách mới có hiệu lực có được chuyển ngược trở lại hay không. Theo ông Golombek, hiện chưa có câu trả lời chính thức. Chính phủ cũng chưa công bố đầy đủ cách áp dụng đối với các tài khoản RRIF đang tồn tại. Vì vậy, những người đã nghỉ hưu không nên vội vàng đóng, chuyển đổi hoặc rút tiền khỏi tài khoản chỉ dựa trên thông tin về đề xuất mới. Nếu chính sách được thông qua, người dân vẫn có thể lựa chọn mua sản phẩm niên kim để nhận thu nhập định kỳ được bảo đảm theo hợp đồng, hoặc duy trì tiền trong tài khoản RRSP-for-life để tiếp tục đầu tư vào cổ phiếu, trái phiếu, quỹ đầu tư hay những sản phẩm tài chính phù hợp. Sự khác biệt nằm ở chỗ sản phẩm niên kim thường được lựa chọn bởi những người ưu tiên nguồn thu nhập ổn định, trong khi tài khoản duy trì đầu tư có thể mang lại sự linh hoạt hơn nhưng vẫn chịu biến động thị trường. Dù vậy, quyền linh hoạt rút tiền không có nghĩa chủ tài khoản được phép bỏ qua mức rút tối thiểu sau tuổi 71.

Theo Global News, tổ chức Conference for Advanced Life Underwriting, đại diện cho các chuyên gia bảo hiểm nhân thọ và tư vấn tài chính, đã bày tỏ sự ủng hộ đối với đề xuất này, xem đây là một bước hiện đại hóa hệ thống thu nhập hưu trí Canada. Tuy nhiên, tổ chức cũng nhấn mạnh rằng các quy định về rút tiền tối thiểu vẫn sẽ được giữ nguyên. Đối với người Canada đang chuẩn bị nghỉ hưu, thay đổi này có thể giúp việc quản lý tài sản trở nên đơn giản hơn, nhất là với những gia đình muốn duy trì khoản đầu tư lâu dài và có kế hoạch chuyển giao tài sản cho người bạn đời. Nhưng đối với những người kỳ vọng chính phủ sẽ cho phép giữ toàn bộ tiền RRSP mà không phải rút, hoặc cho phép tiếp tục đóng góp sau tuổi 71, đề xuất lần này chưa đáp ứng những mong đợi đó. Đặc biệt, đây mới chỉ là kế hoạch được nêu trong Ngân sách Liên bang 2026, chứ chưa phải quy định đã chính thức có hiệu lực. Chính phủ sẽ cần tiến hành tham vấn, hoàn thiện nội dung sửa đổi pháp luật và đưa các thay đổi cần thiết thông qua Quốc hội trước khi triển khai. Thời điểm áp dụng cụ thể hiện chưa được xác định. Thưa quý vị, đối với những người đã dành hàng chục năm làm việc và tiết kiệm cho tuổi nghỉ hưu tại Canada, việc quản lý tài khoản RRSP và RRIF luôn là một phần quan trọng trong kế hoạch tài chính.

Đề xuất RRSP-for-life có thể giúp đơn giản hóa hệ thống, nhưng không làm thay đổi nguyên tắc cơ bản rằng tiền hưu trí được hưởng ưu đãi thuế trong giai đoạn tích lũy và thường phải đóng thuế khi rút ra sử dụng. Vì vậy, những người đang đến gần tuổi 71 hoặc đã bước vào giai đoạn nghỉ hưu nên tiếp tục theo dõi các hướng dẫn từ Cơ quan Thuế Canada và trao đổi với chuyên gia tài chính trước khi thay đổi kế hoạch rút tiền. Còn quý vị nghĩ sao về đề xuất cho phép duy trì RRSP suốt đời? Đây có phải là một thay đổi hữu ích cho người nghỉ hưu, hay Canada cần cải cách sâu hơn những quy định bắt buộc rút tiền sau tuổi 71? Và vì đây là một đề xuất chưa thành luật nên quý vị Hãy chia sẻ quan điểm trong phần bình luận và tiếp tục theo dõi Tin Người Việt Canada để cập nhật những thông tin mới nhất về thuế, tiền hưu trí và các quyền lợi tài chính dành cho người dân Canada.