Trước thềm mùa mua sắm Black Friday và Giáng sinh năm 2026, Ngân hàng Hoàng gia Canada, gọi tắt là RBC, vừa công bố khảo sát cho thấy công nghệ trí tuệ nhân tạo đang khiến các hình thức lừa đảo mua sắm trực tuyến ngày càng tinh vi và khó phát hiện.

Theo khảo sát, 84% người Canada cho rằng trí tuệ nhân tạo khiến việc phân biệt các chương trình giảm giá thật và giả trở nên khó khăn hơn. Trong khi đó, 82% gặp khó khăn khi nhận diện các cửa hàng trực tuyến giả mạo và 77% khó phân biệt những quảng cáo giả sử dụng hình ảnh người nổi tiếng hoặc người có sức ảnh hưởng trên mạng xã hội.

Chỉ 50% người được khảo sát tự tin rằng mình có thể nhận biết một vụ lừa đảo mua sắm do trí tuệ nhân tạo tạo ra. Có đến 73% lo ngại các công cụ trí tuệ nhân tạo có thể giới thiệu những cửa hàng, sản phẩm hoặc chương trình khuyến mãi không có thật.

Đáng chú ý, 70% người Canada lo lắng bản thân hoặc người quen có thể trở thành nạn nhân của những cửa hàng lừa đảo trong mùa mua sắm cuối năm, trong khi 21% không biết rõ cách bảo vệ mình.

Mạng xã hội đang trở thành môi trường phổ biến của các hoạt động lừa đảo. Khoảng 54% người được khảo sát cho biết họ thường xuyên nhìn thấy bài đăng từ những cửa hàng hoặc thương hiệu giả mạo, và 25% từng bắt gặp những quảng cáo ban đầu trông rất đáng tin cậy nhưng sau đó phát hiện là lừa đảo.

Mặc dù nhận thức được những nguy cơ này, nhiều người Canada vẫn chưa có thói quen kiểm tra thông tin trước khi mua hàng trực tuyến.

Chỉ 42% chủ động tìm kiếm tên cửa hàng, tham khảo đánh giá từ các nguồn độc lập hoặc kiểm tra tính bảo mật của trang web; 37% kiểm tra kỹ đường dẫn trang web; 32% xác minh địa chỉ hoặc số điện thoại của doanh nghiệp và chỉ 24% kiểm tra tài khoản mạng xã hội của thương hiệu.

Ông Amit Sadhu, Phó chủ tịch cấp cao phụ trách quản lý tín dụng và phòng chống gian lận tại Ngân hàng Hoàng gia Canada, khuyến cáo người tiêu dùng không nên vội nhấp vào những quảng cáo giảm giá hấp dẫn từ các cửa hàng xa lạ. Thay vào đó, hãy chủ động tìm kiếm tên doanh nghiệp, kiểm tra địa chỉ trang web, đọc đánh giá của khách hàng và xác minh độ uy tín của người bán trước khi thanh toán.

Trong khi đó, theo báo cáo của công ty công nghệ Salesforce, trí tuệ nhân tạo được dự báo sẽ góp phần thúc đẩy 75,8 tỷ đô la Mỹ chi tiêu mua sắm trực tuyến trên toàn cầu trong tuần lễ khuyến mãi Black Friday và Cyber Monday năm nay, tăng 13% so với năm 2025.

Khảo sát hơn 2.500 người tiêu dùng tại Canada, Hoa Kỳ, Anh và Úc cũng cho thấy gần 20% sử dụng trí tuệ nhân tạo để tham khảo thông tin trước khi đến cửa hàng mua sắm.

Các chuyên gia khuyến cáo người dân đặc biệt cảnh giác với những sản phẩm có mức giảm giá bất thường, những quảng cáo sử dụng hình ảnh người nổi tiếng và các cửa hàng yêu cầu chuyển tiền trực tiếp.

Trong thời đại trí tuệ nhân tạo, một cửa hàng không có thật hoàn toàn có thể sở hữu trang web chuyên nghiệp, hình ảnh sản phẩm đẹp mắt, hàng trăm đánh giá tích cực giả mạo, thậm chí cả video giới thiệu sản phẩm. Vì vậy, đừng để tâm lý săn hàng giảm giá khiến quý vị mất cảnh giác và trở thành nạn nhân của những vụ lừa đảo trong mùa lễ hội cuối năm.